Spanning voor je kerstspeech op je werk
Het is ieder jaar hetzelfde ritueel. Je staat met een glas in je hand, de lampjes twinkelen en iedereen kijkt verwachtingsvol jouw kant op. Jij mag de kerstspeech doen. En opeens voel je het. Een lichte siddering in je stem, misschien een soort wattigheid in je hoofd of het idee dat de woorden zomaar kunnen verdwijnen. Herken je dat?
Gek genoeg zie ik dit vaker rond de feestdagen dan in de rest van het jaar. De sfeer is warm en informeel, maar juist daardoor voelt spreken soms kwetsbaarder dan tijdens een gewone presentatie. En dat maakt je brein soms eigenwijs. Alsof het ineens op een heel andere frequentie afstemt en alleen nog ruis geeft.
In deze blog lees je hoe je voorkomt dat je stem gaat trillen of dat je even blanco slaat tijdens je kerstspeech. En vooral hoe je je brein weer rustig instelt, zodat je met plezier voor de groep staat.
Korte samenvatting: Een black-out of trillende stem bij je kerstspeech ontstaat door een verkeerd aandachtspatroon in je brein. Met externe focus, zintuigactivatie en een simpele reset spreek je weer rustig en natuurlijk.
Waarom juist een kerstspeech zoveel spanning kan geven
Een kersttoespraak is geen gewone presentatie. De sfeer is informeel, iedereen staat dicht bij elkaar en vaak zie je collega’s op een manier die je niet gewend bent. Dat maakt je soms net wat gevoeliger. Je wilt niet te lang praten, je wilt iets zeggen dat raakt en toch licht is. Het is een lastige balans.
Veel mensen denken dat spanning betekent dat er iets mis is met henzelf. Maar na dertig jaar Paniek.nl zie ik steeds hetzelfde patroon: je bent niet kapot, je brein staat alleen even verkeerd ingesteld. Alsof je routeplanner nog de snelweg neemt terwijl jij allang een rustig binnenweggetje hebt gekozen.
Meestal is het een kwestie van een verkeerde focus. Je aandacht zit te veel naar binnen gericht op wat er allemaal mis kan gaan. Je voelt je hart, je adem, je stem en dat versterkt de spanning. Zodra je je aandacht verlegt naar buiten, naar de ruimte, de mensen of details om je heen, zakt dat systeem vanzelf.
Wil je daar meer over lezen, kijk dan eens naar de blog over trillen van je stem: Hoe je weer kunt genieten van presenteren, zelfs als je stem trilt. Dat sluit er mooi op aan.
De snelle reset die je brein direct helpt
Hier is een oefening die we vaak toepassen tijdens trainingen. Hij duurt minder dan een halve minuut en werkt verrassend goed, juist bij spanning voor speeches.
- Kijk rustig om je heen, van links naar rechts, zonder iets te beoordelen.
- Voel je voeten stevig op de grond. Niet actief duwen, alleen even herkennen dat ze er zijn.
- Kies iets in de ruimte dat je prettig vindt om naar te kijken. Een kerstlichtje, iemand die vriendelijk kijkt of gewoon een detail op de muur.
- Adem zachtjes uit, iets langer dan je inademt. Niet forceren. Alsof je een kaarsje wil laten flakkeren, niet doven.
Wat je hiermee doet voelt simpel, maar het is eigenlijk chiropractie voor je brein. Je reset een vastgelopen patroon. Je zenuwstelsel krijgt direct het signaal dat de situatie veilig is. Binnen een paar seconden komt er weer helderheid en rust.
Wat als je bang bent voor een trillende stem
Een trillende stem komt nooit door zwakke stembanden. Het ontstaat omdat je brein in een lichte overleefstand schiet. Iets in je aandacht richt zich naar binnen en je lichaam reageert. Het is een reflex, geen probleem.
Veel mensen proberen dit te verbergen, maar dat maakt de spanning juist groter. Wat helpt, is je aandacht verplaatsen naar de ruimte. Let op drie dingen die je ziet. Luister naar een geluidje dat niet van jou komt. Laat je blik af en toe even op iemand rusten die lacht of vriendelijk kijkt.
Je stem volgt je aandacht. Zodra jij buiten jezelf kijkt, klinkt je stem rustiger en krijg je automatisch meer contact met de groep.
Mocht je hier dieper mee willen werken, dan past de training Presenteren zonder Hyperventilatie hier mooi bij. Die gaat precies over deze automatische reflex en hoe je die snel kunt ombuigen.
Voorbeeld uit de praktijk
Vorig jaar hadden we een manager die al weken opzag tegen zijn kerstspeech. Hij had vorig jaar een black-out gehad en was bang dat het dit jaar weer zou gebeuren. Toen hij binnenkwam, zag ik meteen dat zijn aandacht naar binnen gericht stond. Hij dacht aan de vorige misser, voelde zijn buik en was vooral bezig met wat er mis kon gaan.
We deden een simpele reset. Binnen vijf minuten kon hij alweer lachen. En een paar dagen later kreeg ik een berichtje: het was de beste speech die hij ooit had gegeven. Dat is eigenlijk niet zo bijzonder. Zodra het brein weer op de juiste zender staat, verdwijnen black-outs meestal vanzelf.
Wil je meer herkenbare situaties lezen, dan kan de blog over voorstelrondjes ook interessant zijn: Bang voor voorstelrondjes. Het mechanisme is hetzelfde.
Veelgestelde vragen
Hieronder vind je drie korte antwoorden op vragen die ik rond kerstspeeches vaak hoor.
- Kan een black-out zomaar uit het niets ontstaan?
Ja, maar hij ontstaat bijna altijd door interne focus. Je aandacht schiet naar binnen en je brein blokkeert even. Met externe focus komt je geheugen direct terug. - Waarom trilt mijn stem juist als iedereen kijkt?
Omdat je lichaam reageert op jouw interne controle. Je probeert het goed te doen en dat activeert het alarmsysteem. Met een rustige uitademing en externe focus verdwijnt het vaak binnen seconden. - Helpt oefenen?
Ja, maar niet op de manier die mensen denken. Oefenen werkt alleen als je het aandachtspatroon verandert. Puur inhoud oefenen doet weinig. In trainingen zoals Spreken in het Openbaar staat dit centraal.
Tot slot
Een kerstspeech hoeft echt geen stressmoment te zijn. Je brein kan deze spanning veel sneller resetten dan de meeste mensen denken. Misschien voelt het nu nog groot, maar met een paar kleine aandachtshandelingen spreek je rustiger, natuurlijker en met veel meer plezier. En wie weet, vind je het dit jaar zelfs leuk.
